Norveç'te maaşım ödenmedi: alacağımı nasıl talep edebilirim?

Bu sayfa Norveç hukukuna göre genel bilgi verir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İşten çıkarılma için bkz. İşten çıkarılma ve haklarınız. Serbest çalışıyor veya şirketiniz adına fatura kesiyorsanız bkz. Norveç’te alacak tahsili.

Kısa cevap

• Maaşınız (lønn) veya tatil ücretiniz (feriepenger) zamanında ya da tam ödenmediyse, işverenden yazılı olarak ödeme isteyin.

• Belgeleri (iş sözleşmesi, maaş bordroları, çalışma saatleri, banka dökümleri, mesajlar) baştan saklayın.

• İşveren ödemezse alacak, kural olarak önce uzlaşma kurulunda (forliksrådet) görülebilir (tvisteloven § 6-2).

• İşveren iflas ederse (konkurs), devletin maaş güvencesi (lønnsgarantiordningen) belirli sınırlar içinde alacağınızı karşılayabilir. Süreler kesindir; beklemeyin (lønnsgarantiloven § 1; nav.no).

• Maaş alacağı kural olarak 3 yılda zamanaşımına uğrar (foreldelsesloven §§ 2 ve 3).

1. İşverenin ödeme yükümlülüğü

• Aksi kararlaştırılmadıkça maaş ayda en az iki kez ödenir (arbeidsmiljøloven § 14-15 birinci fıkra). Ödeme şekli ve zamanı iş sözleşmesinde yazılı olmalıdır (§ 14-6 birinci fıkra i bendi).

• Maaş kural olarak banka hesabınıza ödenir (§ 14-15 ikinci fıkra).

• İşveren maaştan yalnızca kanunda sayılan durumlarda kesinti (trekk) yapabilir; örneğin kesintiye bir kanun izin veriyorsa veya kesinti önceden yazılı olarak kararlaştırılmışsa (§ 14-15 üçüncü fıkra).

• Ödemeyle birlikte veya hemen sonrasında, maaşın ve tatil ücretinin nasıl hesaplandığını ve yapılan kesintileri gösteren yazılı bir döküm (maaş bordrosu, lønnsslipp) almanız gerekir (§ 14-15 altıncı fıkra).

• Tatil ücreti kural olarak tatilden önceki son olağan maaş gününde ödenir. İş ilişkisi sona ererse, birikmiş tatil ücretinin tamamı ayrılıştan önceki son olağan maaş gününde ödenir (ferieloven § 11 birinci ve üçüncü fıkra).

2. Hangi belgeleri toplamalısınız?

• iş sözleşmesi (arbeidsavtale) ve sonradan yapılan değişiklikler,

• maaş bordroları (lønnsslipper),

• çalışma saatleri listeleri, vardiya planları, fazla mesai kayıtları,

• maaşın ödendiği veya ödenmediği ayları gösteren banka dökümleri,

• işverenle yazışmalar: e-posta, SMS, WhatsApp; ödeme sözleri ve açıklamalar,

• yıllık gelir ve kesinti dökümü (lønns- og trekkoppgave, skatteetaten.no’daki vergi bildirimi bilgileri).

Ödenmeyen tutarı ay ay gösteren kısa bir liste hazırlayın: hangi dönem, ne kadar, hangi tarihte ödenmesi gerekiyordu.

3. İşverene yazılı talep

Önce işverenle konuşun ve ödememenin nedenini öğrenin. NAV’ın açıklamasına göre işverenin ödemek istemediği durumla ödeyemediği durum farklı adımlar gerektirir (nav.no, Lønnsgaranti). Ardından yazılı bir talep gönderin. Talepte şunları yazın:

• talebin neyle ilgili olduğu (maaş, tatil ücreti, fazla mesai),

• borçlu olunan tutar ve dönem,

• ödeme için kısa bir süre.

NAV, bu talebin taahhütlü mektupla (rekommandert brev) gönderilmesini önerir (nav.no). Mektubun bir kopyasını ve gönderim belgesini saklayın. Yazılı talep tek başına zamanaşımını kesmez (bkz. bölüm 6).

Maaşın ödeme günü önceden belli olduğundan, gecikme faizi (forsinkelsesrente) kural olarak ödeme gününden itibaren işler (forsinkelsesrenteloven § 2). Güncel faiz oranı için bkz. Norveç’te alacak tahsili.

4. Ödeme yapılmazsa: uzlaşma kurulu ve mahkeme

• Para alacağına ilişkin bir uyuşmazlık, kural olarak bölge mahkemesine (tingretten) gitmeden önce uzlaşma kurulunda görülür. İstisnalar tvisteloven § 6-2 ikinci fıkrada sayılmıştır; örneğin uyuşmazlık tutarı en az 200 000 kr ise ve her iki taraf da avukat yardımı almışsa bu aşama gerekmez (a bendi).

• Maaş ve tatil ücreti talebi, çalışma ortamı kanunundaki (arbeidsmiljøloven) hak veya yükümlülüklere ilişkin bir davayla, örneğin işten çıkarılmaya ilişkin bir davayla birlikte ileri sürülürse, mahkeme bu talepleri de aynı davada görebilir. Bu durumda uzlaşma kurulunda arabuluculuk yapılmaz (arbeidsmiljøloven § 17-1 ikinci ve üçüncü fıkra). Böyle bir davaya bağlı olmayan, yalnızca maaş ödenmesine ilişkin bir talep ise kural olarak önce uzlaşma kuruluna gider.

• NAV’a göre uzlaşma kurulu, başvuru dilekçesini (forliksklage) yazmanıza yardımcı olabilir; dosya uzlaşmayla veya kararla sonuçlanabilir. Karara rağmen ödeme yapılmazsa cebri icra için icra makamına (namsmannen) başvurulur (nav.no).

• Dava açmadan önce işverene talebinizi ve dayanağını yazılı olarak bildirmeniz gerekir (tvisteloven § 5-2).

5. İşveren iflas ederse: maaş güvencesi (lønnsgarantiordningen)

İşveren ödeyemiyorsa ve iflas (konkurs) açılırsa, devlet belirli maaş alacaklarını kanundaki sınırlar içinde öder (lønnsgarantiloven § 1). Başvuruyu NAV inceler.

Kapsam ve sınırlar (lønnsgarantiloven § 1; nav.no, 25.10.2026’da okundu):

• Güvence; maaş, tatil ücreti ve iş karşılığı diğer ödemeler gibi vadesi gelmiş alacakları kapsar.

• Karşılanan toplam tutar, belirleyici gündeki (fristdagen) halk sigortası temel tutarının (grunnbeløpet, G) iki katıyla sınırlıdır (lønnsgarantiloven § 1 üçüncü fıkra 1. bent). Bu gün, kural olarak kabul edilen iflas başvurusunun bölge mahkemesine ulaştığı gündür; bazı özel durumlarda farklı bir gün esas alınır (dekningsloven § 1-2).

• İflas açıldıktan sonraki alacaklar en fazla bir ay için karşılanır.

• Tatil ücreti yalnızca bu günün (fristdagen) bulunduğu yılda ve bir önceki yılda kazanılmışsa karşılanır.

• NAV’a göre, bu günden 12 aydan daha önce vadesi gelmiş maaş alacakları karşılanmaz. Maaş alacakları en fazla 6 aylık maaş dönemi için karşılanır. Bu sınırlar kesindir.

• Güvence, işverenin Norveç halk sigortasına işveren primi (arbeidsgiveravgift) ödemesi gereken iş ilişkilerini kapsar (lønnsgarantiloven § 2). NAV’a göre serbest çalışanlar kapsam dışındadır. Şirketin en az yüzde 20’sine sahip ortaklar da, işletme üzerinde önemli bir etkileri olmadığını gösteremezlerse kapsam dışında kalır.

• İşverenin ödeyemeyeceğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde işe başlayan çalışana güvence ödemesi reddedilebilir (lønnsgarantiloven § 7).

İflas nasıl açılır? İflası işverenin kendisi veya bir alacaklı isteyebilir. NAV, sürelerin kaçırılmaması için çalışanın kendisinin iflas talebinde bulunmasını önerir. Süreç şekil şartlarına bağlıdır: yazılı ödeme talebi, iflas ihtarı (konkursvarsel) ve bölge mahkemesine iflas başvurusu (konkursbegjæring). Adımlar ve süreler nav.no’da ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.

Başvuru: İflas açıldıktan sonra başvuru, mahkemenin atadığı iflas idaresi yetkilisine (bostyrer) gönderilir. NAV’a göre başvuru, iflas işlemleri bitmeden önce NAV’a veya iflas idaresine ulaşmalıdır; işlemler bittiyse, iflasın açılmasından itibaren 6 ay içinde ulaşan başvurular yine de incelenir. Alacağınızın varlığını ve tutarını belgelerle inandırıcı biçimde göstermek size düşer (nav.no).

NAV’ın kararına üç hafta içinde itiraz edilebilir (nav.no). Bu süre, diğer birçok NAV kararındaki altı haftalık itiraz süresinden kısadır. NAV’a itiraz için bkz. NAV kararına itiraz nasıl yapılır?.

6. Zamanaşımı

Genel zamanaşımı süresi 3 yıldır ve alacaklının ödemeyi en erken isteyebileceği günden itibaren işler (foreldelsesloven §§ 2 ve 3). Maaşta bu, kural olarak her maaşın ödenmesi gereken gündür; bu nedenle her ay için süre ayrı işler. İşverenin ödeme sözü vermesi zamanaşımını keser (§ 14). Uzlaşma kuruluna başvuru veya dava da keser (§ 15). Hatırlatma mesajları tek başına zamanaşımını kesmez.

Maaş güvencesindeki süreler (yukarıda) zamanaşımından çok daha kısadır.

Kurgusal örnek

Bu örnek kurgusaldır. Bir restoranda çalışan bir kişi iki aydır maaşının yalnızca bir kısmını alır. İşveren «gelecek ay hepsini öderim» diye mesaj atar. Çalışan mesajı, maaş bordrolarını ve banka dökümlerini saklar ve ödenmeyen tutarı ay ay gösteren yazılı bir talebi taahhütlü mektupla gönderir. Ödeme gelmez. İşverenin ödeyememesi mi yoksa ödemek istememesi mi söz konusu olduğuna göre uzlaşma kurulu veya iflas yolu değerlendirilir. Sonucun ne olacağı somut duruma bağlıdır.

Daha fazla bilgi

• NAV: Lønnsgaranti – nav.no/lonnsgaranti

• Arbeidstilsynet (Çalışma Denetim Kurumu): Lønn – arbeidstilsynet.no

İletişim

İlk adım randevulu bir görüşmedir. Ücret ve kapsam önceden konuşulur.

Telefon: +47 22 46 46 46 · E-posta: post@advokats.no

Bu sayfa genel bilgi içerir ve hukuki danışmanlık değildir. Yalnızca Norveç hukuku ele alınır.