Norveç'te alacak tahsili: şirketler için adım adım
Norveç'te ödenmeyen bir faturayı nasıl tahsil edersiniz? Gecikme faizi, inkaso ihtarı, dava öncesi bildirim, uzlaşma kurulu ve zamanaşımı hakkında genel bilgiler.
Bu sayfa Norveç hukukuna göre genel bilgi verir. Yazar, Norveç’te avukatlık ruhsatına sahip ve Türkçe konuşan bir avukattır (norsk advokat). Bu sayfa hukuki danışmanlık yerine geçmez. Türk icra hukuku burada ele alınmaz.
Kısa cevap
Vade tarihi önceden belliyse, gecikme faizi (forsinkelsesrente) vade gününden itibaren işler. Belli değilse, yazılı ödeme talebinden (påkrav) 30 gün sonra işlemeye başlar (forsinkelsesrenteloven § 2).
İnkaso işlemlerinden önce borçluya yazılı bir inkaso ihtarı (inkassovarsel) gönderilmelidir. Bu ihtarda en az 14 günlük bir ödeme süresi verilmelidir (inkassoloven § 9).
Dava açmadan önce karşı tarafa yazılı bildirim (varsel) gönderilmelidir (tvisteloven § 5-2).
Kural olarak dava önce uzlaşma kurulunda (forliksrådet) görülür. Bazı istisnalar vardır (tvisteloven § 6-2).
Genel zamanaşımı (foreldelse) süresi 3 yıldır (foreldelsesloven § 2).
1. Fatura ve vade tarihi
Alacağın ne zaman muaccel olacağı önce sözleşmeye ve faturaya bağlıdır. Vade tarihi önceden belirlenmişse, gecikme faizi o günden itibaren işler. Belirlenmemişse, alacaklı borçluya yazılı bir ödeme talebi gönderir. Faiz bu talepten 30 gün sonra işlemeye başlar. Talep, borçlu açıkça kabul ettiyse elektronik olarak da gönderilebilir (forsinkelsesrenteloven § 2).
Faiz oranı her altı ayda bir belirlenir. Bakanlık bu yetkiyi Finanstilsynet’e devretmiştir. Oran, Norges Bank’ın 1 Ocak ve 1 Temmuz tarihli politika faizine en az sekiz puan eklenerek bulunur (forsinkelsesrenteloven § 3). 1 Temmuz 2026’dan itibaren oran yıllık %12,25’tir (forskrift 25. juni 2026 nr. 1372 § 1). Oran her altı ayda bir değişebilir. Bu nedenle talep tarihindeki oran kontrol edilmelidir.
Tahsil masrafları için tazminat (ticari alacaklar): Alacaklı gecikme faizi isteyebiliyorsa, borçludan tahsil masrafları için 40 avroya karşılık gelen bir tazminat da isteyebilir (forsinkelsesrenteloven § 3 a). Bu kural, borçlu tüketici olduğunda uygulanmaz (forsinkelsesrenteloven § 4 d bendi). Dolayısıyla tazminat, şirketler arası alacaklar gibi borçlunun tüketici olmadığı durumlarda söz konusudur. Bu kural sözleşmeyle alacaklı aleyhine değiştirilemez (§ 3 a). Bu tutar 1 Temmuz 2026’dan itibaren 430 kron olarak belirlenmiştir (forskrift 2026 nr. 1372 § 2). Kanuna göre bu tazminatın inkaso masraflarıyla ilişkisi yönetmelikle düzenlenebilir (§ 3 a).
2. İnkaso ihtarı
İnkaso işlemleri başlamadan önce, alacaklı veya inkaso şirketi (inkassator):
vade geçtikten sonra borçluya, inkasoya başlanacağını bildiren yazılı bir ihtar göndermelidir, ve
ihtarda bir ödeme süresi vermelidir. Bu süre, ihtarın gönderildiği tarihten itibaren en az 14 gündür. Ödeme talimatı süre içinde bankaya ulaşırsa, ödeme zamanında yapılmış sayılır (inkassoloven § 9).
İnkaso ihtarı için ücret (gebyr) ancak ihtar, vadeden en erken 14 gün sonra gönderilmişse istenebilir. Tutar, inkaso oranının (inkassosats) yirmide biridir (inkassoforskriften § 1-2).
Not: 22 Mayıs 2026 tarihli yeni bir inkaso kanunu (lov 2026-05-22-19) kabul edilmiştir, ancak henüz yürürlükte değildir. Kanun, Kral’ın belirleyeceği bir tarihte yürürlüğe girecektir (§ 55). 25.10.2026 itibarıyla Lovdata’da bir yürürlük tarihi yer almamaktadır. Bu makale, şu anda yürürlükte olan 1988 tarihli kanuna dayanır. Yeni kanun yürürlüğe girdiğinde, örneğin ihtarın içeriğine ilişkin kurallar değişecektir.
3. Dava öncesi bildirim
Dava açmadan önce, karşı tarafa talebi ve dayanağını bildiren yazılı bir bildirim gönderilmelidir. Bildirimde karşı taraf, talep hakkında görüş bildirmeye davet edilir. Karşı taraf makul bir süre içinde yanıt vermelidir (tvisteloven § 5-2).
4. Uzlaşma kurulu (forliksrådet)
Malvarlığına ilişkin bir uyuşmazlık, kural olarak bölge mahkemesine (tingretten) gitmeden önce uzlaşma kurulunda görülmelidir. Bu kuralın bazı istisnaları vardır (tvisteloven § 6-2 ikinci fıkra):
uyuşmazlık tutarı en az 200 000 kron ise ve her iki tarafa da avukat yardım etmişse,
7. bölüme göre mahkeme dışı arabuluculuk yapılmışsa,
uyuşmazlık belirli bir şikâyet kurulunda esastan görülmüşse.
5. Zamanaşımı
Genel zamanaşımı süresi 3 yıldır (foreldelsesloven § 2). Süre, alacaklının ödemeyi en erken talep edebileceği günden itibaren işler (§ 3).
Borçlu borcu açıkça ya da davranışıyla kabul ederse zamanaşımı kesilir. Örneğin ödeme sözü vermek veya faiz ödemek böyle bir kabuldür (§ 14).
Alacaklı dava, uzlaşma kurulu başvurusu (forliksklage) gibi hukuki bir adım atarsa da zamanaşımı kesilir (§ 15).
Ödeme hatırlatması (purring) veya inkaso ihtarı, kanunda sayılan kesme sebepleri arasında yer almaz (§§ 14–15). Bunlar tek başına zamanaşımını kesmez. Süre doluyorsa erken hareket etmek önemlidir.
Kurgusal örnek
Bu örnek kurgusaldır. Bergen’deki bir inşaat şirketi, alt yüklenicisinin 30 gün vadeli faturasını ödemez. Alt yüklenici vade geçtikten sonra yazılı inkaso ihtarı gönderir ve 14 gün süre verir. İhtar vadeden en erken 14 gün sonra gönderildiği için, yönetmelikte belirlenen bir ihtar ücreti de istenebilir. Ödeme yapılmaz. Bunun üzerine tvisteloven § 5-2’ye göre bildirim gönderilir, ardından uzlaşma kuruluna başvurulur. Zamanaşımı süresi baştan hesaplanmıştır.
Randevu alın
Şirketler için görüşmeler önceden randevu ile yapılır. İlk adım randevulu bir görüşmedir. Ücret ve kapsam önceden konuşulur. Avukatlık hizmeti saat ücreti üzerinden faturalandırılır. Sonuç hakkında söz verilemez.