Uføretrygd başvurum reddedildi: hangi konular incelenmeli?
Uføretrygd başvurunuz reddedildi mi? NAV'ın incelediği şartlar, kararda nelere bakmanız gerektiği ve itiraz süresi hakkında Türkçe rehber.
Bu sayfa Norveç hukukuna göre genel bilgi verir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İtiraz sürecinin genel adımları için bkz. NAV kararına nasıl itiraz edilir? Bu sayfa, malullük maaşı (uføretrygd) başvurusu reddedildiğinde kararda hangi şartlara bakmanız gerektiğini anlatır.
Kısa cevap
Uføretrygd için halk sigortası kanununun (folketrygdloven) 12. bölümündeki şartların hepsinin sağlanması gerekir. NAV çoğu zaman bir veya birkaç şartın sağlanmadığı gerekçesiyle başvuruyu reddeder.
Kararda hangi şartın sağlanmadığının yazıldığı yeri bulun. İtirazınızı ve yeni belgelerinizi bu şarta göre hazırlayın.
İtiraz süresi kural olarak altı haftadır (folketrygdloven § 21-12). Kararınızda yazan süreyi kontrol edin.
Bir itirazın kararı değiştireceğine dair söz verilemez.
1. Uføretrygd şartları (folketrygdloven 12. bölüm)
Şart | Kısaca | Dayanak |
Önceki üyelik | Kural olarak, malullüğün başladığı tarihe (uføretidspunkt) kadar geçen son beş yıl boyunca halk sigortasına üye olmuş olmak. Kanunda istisnalar vardır. | § 12-2 |
Üyeliğin devamı | Kural olarak halk sigortası üyeliğinin devam etmesi. Kanunda istisnalar vardır. | § 12-3 |
Yaş | 18 ile 67 yaş arasında olmak. Başvuru 62 yaşından sonra yapılırsa ve kişi tam yaşlılık aylığı almaya hak kazanmışsa, kural olarak ek bir gelir şartı aranır. Malullük maaşı (uføretrygd) 62 yaşından önceki bir tarihten itibaren verilecekse bu şart aranmaz. | § 12-4 |
Tedavi ve iş odaklı önlemler | Gelir elde etme gücünü artırmak için uygun tedavinin görülmüş olması. Açık nedenler aksini göstermedikçe, uygun iş odaklı önlemlerin (arbeidsrettede tiltak) denenmiş olması. | § 12-5 |
Hastalık ve nedensellik | Kalıcı bir hastalık, yaralanma veya kusur (sykdom, skade eller lyte) bulunması ve bunun gelir elde etme gücündeki azalmanın ana nedeni olması. Sosyal veya ekonomik sorunlar tek başına hak doğurmaz. | § 12-6 |
Gelir elde etme gücünün azalması | Gelir elde etme gücünün (inntektsevne) kalıcı olarak en az yarı yarıya azalmış olması. Başvuru sırasında AAP alıyorsanız yüzde 40 yeterlidir. | § 12-7 |
Yaş şartındaki gelir sınırı halk sigortası temel tutarına (grunnbeløpet, G) bağlıdır. Güncel tutar için nav.no’ya bakın. Bu sayfada kronlu tutar verilmemiştir.
2. Kararda nelere bakmalısınız?
Hangi şart sağlanmamış? Kararın gerekçesinde (begrunnelse) kararın dayandığı kurallar ve olgular belirtilmelidir (forvaltningsloven § 25). Aşağıdaki sorular çoğu zaman tartışmanın merkezindedir:
Tedavi tamamlandı mı? NAV, denenmemiş uygun bir tedavi kaldığını düşünüyorsa § 12-5 şartı sağlanmamış sayılabilir. Kararda hangi tedaviden söz edildiğine ve doktorunuzun bu konuda ne yazdığına bakın.
İş odaklı önlemler denendi mi? NAV, henüz denenmemiş uygun bir önlem görüyorsa bunu kararda belirtir. Kanuna göre bu şartın aranmaması için «açık nedenler» (åpenbare grunner) gerekir (§ 12-5).
Ana neden sağlık mı? NAV, gelir elde etme gücündeki azalmanın ana nedeninin hastalık değil, sosyal veya ekonomik sorunlar olduğunu düşünebilir (§ 12-6).
Azalma kalıcı mı ve ne kadar? NAV, gelir elde etme gücünün kalıcı olarak gerekli ölçüde (kural olarak en az yarı yarıya; başvuru sırasında AAP alıyorsanız yüzde 40) azalmadığını düşünüyorsa § 12-7 şartı sağlanmamış sayılır. Değerlendirmede yaş, beceriler, eğitim, mesleki geçmiş ve iş imkânları da dikkate alınır.
Üyelik ve tarih: Malullüğün başladığı tarih (uføretidspunkt) üyelik şartının hesaplanmasında belirleyicidir (§§ 12-2 ve 12-8). Kararda hangi tarihin esas alındığını kontrol edin.
Bilgiler doğru mu? NAV, karar vermeden önce dosyanın mümkün olduğunca iyi aydınlatıldığından emin olmalıdır (forvaltningsloven § 17; folketrygdloven § 21-1). Kararda eksik veya yanlış bilgi görüyorsanız bunu itirazınızda açıkça yazın. Dosyanızdaki belgeleri görmek için dosyaya erişim (innsyn) isteyebilirsiniz (forvaltningsloven § 18).
3. Hangi belgeler eklenebilir?
Genel olarak, kararda sağlanmadığı belirtilen şartla doğrudan ilgili belgeler en faydalı olanlardır. Örneğin:
işlevsellik durumunuza ilişkin doktor veya başka bir sağlık uzmanı değerlendirmesi (kanun, başvuruda işlevselliğin bir doktor veya başka bir uzman tarafından değerlendirildiğinin belgelenmesini ister, § 12-5),
denenen tedavilerin ve sonuçlarının dökümü,
katıldığınız iş odaklı önlemlerin ve sonuçlarının dökümü,
iş geçmişinize ve eğitiminize ilişkin bilgiler.
Sağlık bilgilerinizi yalnızca NAV’a ve yetki verdiğiniz kişilere gönderin.
4. Kısmi uføretrygd ve AAP
Kısmi uføretrygd: Malullük derecesi (uføregrad), malullükten önceki ve sonraki gelir elde etme gücü karşılaştırılarak belirlenir ve beş puanlık adımlarla derecelendirilir. NAV, derecenin yüzde 100’ün altında belirlenip belirlenmeyeceğini her zaman değerlendirmelidir (§ 12-10). Alt sınır kural olarak yüzde 50’dir, başvuru sırasında AAP alanlar için yüzde 40’tır (§ 12-7). Malullük iş kazası veya meslek hastalığından (yrkesskade) kaynaklanıyorsa özel kurallar uygulanır; örneğin uføretrygd yüzde 30’a kadar inen malullük derecelerinde de verilir (§ 12-17).
AAP ile farkı: AAP (arbeidsavklaringspenger) için iş yapma kapasitesinin (arbeidsevne) en az yarı yarıya azalmış olması gerekir (§ 11-5). Uføretrygd ise gelir elde etme gücünün kalıcı olarak azalmasını gerektirir (§ 12-7). AAP reddi için bkz. AAP başvurum reddedildi.
5. İtiraz
Süre, kararın size ulaşmasından itibaren altı haftadır (folketrygdloven § 21-12; forvaltningsloven § 29). Karar size dijital olarak gönderildiyse süre, kararın erişiminize açıldığı ve bununla ilgili bildirimin (varsel) size gönderildiği andan itibaren başlar (eForvaltningsforskriften § 11 ikinci fıkra, jf. § 8 üçüncü fıkra).
İtirazı önce kararı veren NAV birimi değerlendirir. Kararı değiştirmezse dosya NAV Klageinstans’a gönderilir (forvaltningsloven § 33).
NAV Klageinstans’ın kararına karşı Trygderetten’e başvurulabilir (anke). Bu süre de altı haftadır (trygderettsloven § 9). Başvurunun nereye yapılacağı kararın tarihine bağlıdır. 31 Aralık 2026 veya daha önceki tarihli kararlar için başvuru, kararı veren NAV birimine yapılır (trygderettsloven § 11). 1 Ocak 2027 veya sonraki tarihli kararlar için başvuru doğrudan Trygderetten’e yapılır (lov 20.6.2025 nr. 38; forskrift 13.10.2026 nr. 2050 § 1). 1 Ocak – 15 Şubat 2027 arasında yanlış yere gönderilen başvurular, başvuru süresi içinde gönderilmişse süreyi korur; başvuruyu alan kurum onu doğru yere iletir (forskrift 13.10.2026 nr. 2050 § 1). Kararınızda yazan bilgileri izleyin.
Adımlar, gecikmiş itiraz ve masraflar için bkz. NAV kararına nasıl itiraz edilir? İtiraz sırasında elinize geçen yeni bir belge için bkz. NAV’a itiraz ettikten sonra yeni bir belge aldım.
Kurgusal örnek
Bu örnek kurgusaldır. Uzun süredir sağlık sorunları nedeniyle çalışamayan bir kişi uføretrygd başvurusu yapıyor. NAV, uygun bir iş odaklı önlemin henüz denenmediği gerekçesiyle başvuruyu reddediyor. Kişi kararı okuyor ve tartışmanın § 12-5 ile ilgili olduğunu görüyor. İtirazında, daha önce denediği önlemleri ve bunların sonuçlarını tarihleriyle listeliyor. Ayrıca doktorundan, neden başka bir önlemin uygun olmadığını açıklayan bir değerlendirme alıp ekliyor. Sonucun ne olacağı somut duruma bağlıdır.
İletişim
İlk adım randevulu bir görüşmedir. Ücret ve kapsam önceden konuşulur.
Telefon: +47 22 46 46 46 · E-posta: post@advokats.no
Bu sayfa genel bilgi içerir ve hukuki danışmanlık değildir. Yalnızca Norveç hukuku ele alınır.
Sık sorulan sorular
Uføretrygd ret kararına itiraz süresi ne kadar?
Folketrygdloven kapsamındaki kararlarda süre, karar size ulaştıktan sonra altı haftadır (folketrygdloven § 21-12). Bazı kararlarda süre farklıdır. Bu nedenle kararınızda yazan süreyi kontrol edin.
AAP ile uføretrygd arasındaki fark nedir?
AAP, iş yapma kapasitesi en az yarı yarıya azalmış kişiler içindir (§ 11-5). Uføretrygd ise gelir elde etme gücünün kalıcı olarak azalmasını gerektirir (§ 12-7). Ayrıntılar için bkz. AAP başvurum reddedildi.
Kısmi uføretrygd mümkün mü?
Evet. Gelir elde etme gücünün bir kısmını kaybettiyseniz malullük derecesi kaybedilen kısma göre belirlenir (folketrygdloven § 12-10). Gelir elde etme gücü kural olarak en az yarı yarıya azalmış olmalıdır (§ 12-7).
Kaynaklar
folketrygdloven §§ 11-5, 12-2, 12-3, 12-4, 12-5, 12-6, 12-7, 12-8, 12-10, 12-17, 21-1 ve 21-12
forvaltningsloven §§ 17, 18, 25, 29 ve 33
eForvaltningsforskriften (forskrift 25.6.2004 nr. 988) §§ 8 ve 11
trygderettsloven §§ 9 ve 11
lov 20.6.2025 nr. 38 (değişikliklerin bir kısmı 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek)
forskrift 13.10.2026 nr. 2050 § 1 (geçiş kuralları)