AAP (arbeidsavklaringspenger) reddedildi: ne yapabilirsiniz?
AAP (arbeidsavklaringspenger) başvurunuz reddedildi mi? Temel şartlar, sık görülen ret nedenleri ve altı haftalık itiraz süresi Norveç hukukuna göre açıklanıyor.
Son hukuki kontrol:
Bu sayfa Norveç hukukuna göre genel bilgi verir. Yazar, Norveç’te avukatlık ruhsatına sahip ve Türkçe konuşan bir avukattır (norsk advokat). Bu sayfa hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosya, kendi kararına ve belgelerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Kısa cevap
İş değerlendirme parası (arbeidsavklaringspenger, AAP), hastalık, yaralanma veya sakatlık nedeniyle çalışma kapasitesi azalmış kişilere ödenen bir NAV yardımıdır. Kurallar halk sigortası yasasının (folketrygdloven) 11. bölümünde yer alır.
Ret kararına altı hafta içinde itiraz edebilirsiniz (folketrygdloven § 21-12). Süre, karar size ulaştığında başlar (forvaltningsloven § 29). Kararınızda yazan süreyi mutlaka kontrol edin.
İtirazda, kararın hangi şarta dayandığını bulmak ve o şart için yeni bilgi ve belge sunmak önemlidir.
AAP için temel şartlar
Kanundaki başlıca şartlar şunlardır:
Çalışma kapasitesinin en az yarı yarıya azalmış olması. Hastalık, yaralanma veya sakatlık bunun önemli bir nedeni olmalıdır. Değerlendirmede diğerlerinin yanında sağlık, yaş, yetenekler, eğitim, mesleki geçmiş ve iş olanaklarına bakılır (folketrygdloven § 11-5).
Yardım ihtiyacı. İş bulmak veya işi korumak için aktif tedavi veya işe yönelik bir tedbir (arbeidsrettet tiltak) gerekmelidir. Ya da bunlar denendikten sonra kişinin hâlâ işe girme olasılığı bulunmalı ve NAV’dan başka bir takip almalıdır (§ 11-6).
Yaş. Kişi 18 yaşını doldurmuş olmalıdır. Hak, 67 yaşın doldurulduğu ayın sonunda sona erer. 62 yaşından sonra yapılan başvurularda, kişi tam yaşlılık emekli maaşı (hel alderspensjon) alma hakkına sahipse ek gelir şartları vardır (§ 11-4).
Önceden üyelik (forutgående medlemskap). Kural olarak, başvurudan hemen önce en az beş yıl halk sigortasına üye olmak gerekir. Başvurudan hemen önce en az bir yıl üye olan kişiler için, kanunda iki istisna vardır (§ 11-2 ikinci fıkra). Birincisi: kişi, çalışma kapasitesi en az yarı yarıya azaldığında üyeydi ve 16 yaşından sonraki üyelik dönemleri üye olmadığı dönemlere en az eşittir. İkincisi: kişi, 16 yaşından sonra en fazla beş yıl dışında halk sigortasına üye olmuştur. İş kazası veya meslek hastalığında (yrkesskade, folketrygdloven 13. bölüm) önceden üyelik şartı hiç aranmaz. Bu durumda çalışma kapasitesinin en az yüzde 30 oranında azalmış olması yeterlidir (§ 11-22 birinci fıkra b bendi; genel kural en az yarı yarıya azalmadır, § 11-5). Norveç’e sonradan gelenler için bu şart özellikle önemlidir.
Norveç’te bulunma. Kural olarak kişi Norveç’te bulunmalıdır. AEA (Avrupa Ekonomik Alanı) dışındaki ülke vatandaşları için Norveç’te bulunma şartı vardır, ancak sosyal güvenlik anlaşmalarından başka sonuçlar çıkabilir. Yurt dışında kalış, takvim yılı başına dört haftaya kadar mümkündür. Bunun için NAV’dan önceden onay alınmalıdır (§ 11-3).
Sık görülen ret nedenleri ve itirazda yapılabilecekler
Kararda yazan neden | İtirazda bakılacak nokta |
Çalışma kapasitesi yarı yarıya azalmamış (§ 11-5) | Doktor raporları, uzman değerlendirmeleri ve işyerinden gelen bilgiler, azalmayı ve hastalıkla bağlantısını gösteriyor mu? |
Tedavi veya tedbir ihtiyacı yok (§ 11-6) | Devam eden veya planlanan tedavi ya da tedbirler belgelenmiş mi? |
Önceden üyelik şartı yok (§ 11-2) | Norveç’teki çalışma ve ikamet dönemleri eksiksiz kayıtlı mı? İstisnalardan biri uygulanabilir mi? |
Kararı ve gerekçesini dikkatle okuyun. Gerekçe eksikse, itiraz süresi içinde gerekçe isteyebilirsiniz (forvaltningsloven § 24 ve § 29).
Adım adım: itiraz
Kararın tarihini ve itiraz süresini not edin.
Dosyanızı görmek isteyin. Dosyadaki belgeleri inceleme hakkınız vardır (innsyn, forvaltningsloven § 18).
Belgeleri toplayın. Doktorunuzdan güncel bir rapor isteyin ve tedavi planını belgeleyin.
İtirazı yazın. Hangi karara itiraz ettiğinizi ve ne değişiklik istediğinizi yazın, gerekçelerinizi ekleyin (forvaltningsloven § 32).
NAV kararı yeniden değerlendirir. NAV kararı değiştirmezse dosya NAV Klageinstans’a gönderilir (forvaltningsloven § 33; nav.no).
Önemli: Bize ulaşmanız NAV’daki süreleri durdurmaz. Bkz. ayrıca NAV kararına nasıl itiraz edilir?.
Kurgusal örnek
Bu örnek kurgusaldır. Zeynep, uzun süreli sırt ağrısı nedeniyle AAP başvurusu yapar. NAV, çalışma kapasitesinin yarı yarıya azaldığının belgelenmediği gerekçesiyle başvuruyu reddeder. Zeynep altı hafta içinde itiraz eder ve fizik tedavi uzmanının değerlendirmesini ekler. Sonuç, NAV’ın tüm belgeleri nasıl değerlendirdiğine bağlıdır.
Randevu alın
NAV dosyaları için görüşmeler önceden randevu ile yapılır. İlk adım randevulu bir görüşmedir. Ücret ve kapsam önceden konuşulur. Avukatlık hizmeti saat ücreti üzerinden faturalandırılır. Dosyanızın sonucu hakkında söz verilemez.