Norveç'te KDV kaydı (merverdiavgift): ne zaman zorunlu?
Norveç'te KDV (merverdiavgift) kaydı ne zaman zorunludur? 50 000 kronluk sınır, ön kayıt, yabancı şirketler için temsilci zorunluluğu ve temsilcinin sorumluluğu.
Bu sayfa Norveç hukukuna göre genel bilgi verir. Yazar, Norveç’te avukatlık ruhsatına sahip ve Türkçe konuşan bir avukattır (norsk advokat). Bu sayfa hukuki danışmanlık veya vergi danışmanlığı yerine geçmez. Her şirketin durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
Kısa cevap
Norveç’te KDV, katma değer vergisi kanunu (merverdiavgiftsloven, mval.) ile düzenlenir. Kural olarak mal ve hizmet satışlarında KDV hesaplanır (mval. § 3-1).
İşletmeler, kanun kapsamındaki satış ve kendi kullanımları (uttak) on iki aylık bir dönemde toplam 50 000 kronu aştığında KDV siciline (Merverdiavgiftsregisteret) kaydolmak zorundadır (mval. § 2-1 birinci fıkra).
Norveç’te işyeri veya ikametgâhı olmayan işletmeler kural olarak bir temsilci (representant) aracılığıyla kaydolur (§ 2-1 altıncı fıkra). Türkiye AEA (Avrupa Ekonomik Alanı) ülkesi değildir.
1. Kayıt zorunluluğu ve 50 000 kron sınırı
Kanuna göre ticari faaliyet yürütenler ve kamu kuruluşları, kanun kapsamındaki satış ve kendi kullanımları on iki aylık bir dönemde toplam 50 000 kronu aştığında KDV siciline kaydedilmelidir (mval. § 2-1 birinci fıkra). Kanunda bazı özel sınırlar da vardır:
hayır amaçlı ve kamu yararına çalışan kurum ve kuruluşlar için 140 000 kron (§ 2-1 birinci fıkra),
spor etkinliklerine giriş hakkı veren hizmetler için 3 milyon kron (bazı istisnalarla, § 2-1 ikinci fıkra).
Sınır yalnızca kanun kapsamındaki satış ve kendi kullanımları için geçerlidir (§ 2-1 birinci fıkra). Kanun kapsamı dışında kalan (unntak fra loven) satışlar sayılmaz. Kanun kapsamında olup KDV’den muaf tutulan, yani sıfır oranlı (fritak) satışlar ise sayılır (§ 1-3 birinci fıkra g ve h bentleri). Skatteetaten’e göre:
Sınır KDV hariç tutarlara göre hesaplanır.
Sınır takvim yılına değil, herhangi bir on iki aylık döneme bağlıdır.
Tam 50 000 kron yeterli değildir, sınırın aşılması gerekir.
Şartlar oluştuğunda kayıt gereksiz gecikme olmadan yapılmalıdır (skatteforvaltningsforskriften § 8-13-1).
Kayıt onaylanmadan faturaya KDV eklenmemelidir.
2. Ön kayıt (forhåndsregistrering)
Henüz sınıra ulaşmamış bir işletme de şu durumlarda önceden kaydolabilir (mval. § 2-4):
daha sonraki KDV’li satışlarla doğrudan bağlantılı önemli alımlar yapmışsa, veya
KDV’li satışlarının, satışa başladıktan sonra en geç üç hafta içinde sınırı aşması bekleniyorsa.
3. Yabancı şirketler: temsilci zorunluluğu
Norveç KDV bölgesinde işyeri veya ikametgâhı olmayan işletmeler bir temsilci aracılığıyla kaydolmak zorundadır. Temsilcinin Norveç’te ikametgâhı veya işyeri olmalıdır (mval. § 2-1 altıncı fıkra).
Bu zorunluluk, belirli şartlarla AEA ülkelerinde veya Birleşik Krallık’ta yerleşik işletmeler için geçerli değildir. Şart, o ülkenin Norveç ile bilgi değişimi ve KDV alacaklarının tahsilinde yardımlaşma konusunda bir anlaşmasının olmasıdır (§ 2-1 altıncı fıkra). Türkiye bu gruba girmez: AEA, AB’nin 27 üyesi ile İzlanda, Lihtenştayn ve Norveç’ten oluşur (Skatteetaten, Skatte-ABC U-8-2.1). Bu nedenle Türkiye’de yerleşik bir şirket, kural olarak temsilci ile kayıt olmalıdır.
Temsilcinin sorumluluğu: Temsilci, KDV’nin hesaplanıp ödenmesinden işletmeyle birlikte sorumludur (mval. § 11-1 dördüncü fıkra). AEA ülkelerinde veya Birleşik Krallık’ta yerleşik bazı işletmeler için temsilcinin ödeme sorumluluğu yoktur (§ 11-1 dördüncü fıkra). Bu istisna Türkiye’de yerleşik şirketler için geçerli değildir. Bu nedenle temsilciler genellikle belge ve teminat ister. Ayrıntılar için bkz. Norveç KDV temsilcisi.
4. KDV sicili ve Birim Sicili
KDV sicili, Birim Siciline (Enhetsregisteret) bağlı sicillerden biridir. Bir işletme, Birim Siciline kaydedilip kuruluş numarası (organisasjonsnummer) almadan KDV siciline kesin olarak kaydedilemez (enhetsregisterloven §§ 1-4 ve 2-1).
5. Pratik kontrol listesi
Hangi satışlarınızın Norveç KDV kapsamına girdiğini belirleyin.
On iki aylık dönemde 50 000 kronu ne zaman aşacağınızı hesaplayın.
Önemli yatırımlar varsa ön kaydın (§ 2-4) mümkün olup olmadığını değerlendirin.
Norveç’te işyeriniz yoksa bir temsilci seçin ve sorumluluk paylaşımını yazılı olarak düzenleyin.
Kayıt ve bildirimler hakkında Skatteetaten’in güncel bilgilerini kontrol edin.
Kurgusal örnek
Bu örnek kurgusaldır. İstanbul’daki bir yazılım şirketi Norveç’teki tüketicilere abonelik satmaya başlar. Satışları birkaç ay içinde 50 000 kronu aşar. Şirketin Norveç’te işyeri yoktur ve Türkiye AEA ülkesi değildir. Bu nedenle bir temsilci ile kayıt olup olmadığı değerlendirilir. Ancak Norveç’te işyeri olmayan ve yalnızca Norveç’teki tüketicilere uzaktan sunulabilen hizmetler (fjernleverbare tjenester, mval. § 3-30) satan bir şirket, temsilci olmadan basitleştirilmiş kayıt düzenini (forenklet registreringsordning, VOEC) seçebilir. Bu düzene 50 000 kronluk sınır aşılmadan da kaydolunabilir (§ 14-4 ikinci fıkra); sınır aşıldığında kayıt zorunludur (§ 2-1 üçüncü fıkra). Bu düzene kayıtlı şirket aynı anda normal KDV siciline (Merverdiavgiftsregisteret) kaydedilmez (mval. § 14-4 üçüncü fıkra). Dijital hizmetler için ayrı kurallar olabileceğinden, durum somut olarak incelenir (mval. § 2-1 üçüncü fıkra).
Randevu alın
Şirketler için görüşmeler önceden randevu ile yapılır. İlk adım randevulu bir görüşmedir. Ücret ve kapsam önceden konuşulur. Avukatlık hizmeti saat ücreti üzerinden faturalandırılır. Sonuç hakkında söz verilemez.