Norveç'te avukat değiştirmek: hangi adımlar atılmalı?
Norveç’te avukatınızı değiştirmek mi istiyorsunuz? İş ilişkisini sona erdirme, belgelerinizin devri, ücretler ve şikâyet yolları hakkında rehber.
Bu sayfa, Norveç’te bir avukatla (advokat) çalışırken avukat değiştirmek isteyenler için Norveç’teki kuralları anlatır.
Kapsam sınırı: Türk hukukuna ilişkin konularda danışmanlık vermiyoruz. Böyle bir ihtiyaç varsa Türkiye’de yetkili bir avukata başvurmanız gerekebilir.
Kısa cevap
Norveç’teki avukatlık meslek kuralları (Regler for god advokatskikk) avukat değişikliğini öngörür. Başka bir avukatın yerine iş alan avukat, önceki avukata bunun bildirildiğinden emin olmalıdır (RGA 5.8).
Bir avukat, üstlendiği işi müvekkil isterse kural olarak tamamlamakla yükümlüdür; kurallarda sayılan bazı durumlarda (örneğin istenen avans ödenmezse) işi bırakabilir (RGA 3.1.6). Yani avukatın işi tamamlama yükümlülüğü sizin isteğinize bağlıdır.
Norveç’te bir hukuk davasında avukata verdiğiniz dava vekâletini (prosessfullmakt) her zaman geri alabilirsiniz (tvisteloven § 3-6 birinci fıkra).
Avukat, ücretinin nasıl hesaplandığını size açıklamalıdır. Ücret, iş ve yapılan çalışmayla makul bir orantı içinde olmalıdır (RGA 3.3.1).
Avukat, ödenmemiş ücret ve masraf alacağı varsa belgeleri kural olarak geri tutabilir; ancak bu sizin hak kaybına uğramanıza yol açacaksa geri tutamaz (RGA 3.1.7).
Avukat hakkında şikâyet Advokatnemnda‘ya yapılır (advokatloven § 56).
1. Avukatla iş ilişkisini sona erdirmek
Sözleşmenize bakın. İşin başında aldığınız iş onayında (oppdragsbekreftelse) işin kapsamı, ücret ve iş ilişkisinin sona ermesi hakkında hükümler olabilir.
İşten sorumlu avukatı bilin. Her iş için sorumlu bir avukat (oppdragsansvarlig advokat) olmalıdır ve bu avukatın kim olduğu size bildirilmelidir (advokatloven § 39). Kararınızı bu avukata yazılı olarak bildirmeniz pratiktir.
Hukuk davalarında dava vekâleti: Bir hukuk davasında avukata verilen dava vekâleti (prosessfullmakt) her zaman geri alınabilir. Geri alma, mahkemeye ve karşı tarafa bildirildiği andan itibaren onlara karşı hüküm doğurur (tvisteloven § 3-6 birinci fıkra). Bu nedenle mahkemeye ve karşı tarafa bildirim yapılması önemlidir. Yeni avukatınız bu konuda size yardımcı olabilir.
Süreleri kontrol edin. Davanızda veya başvurunuzda devam eden süreler varsa, değişiklik sırasında bir sürenin kaçmamasına dikkat edin. Bunu hem eski hem de yeni avukatınızla konuşun.
Avukatın da yükümlülükleri vardır. Avukat bir işi bırakmadan önce, ertelenmesi müvekkilin hak kaybına yol açacak işleri yapmakla yükümlüdür (RGA 3.1.6).
2. Belgeleriniz ve dosyanın devri
Yeni avukat bildirimi yapar veya kontrol eder: Başka bir avukatın yerine iş alan avukat, müvekkilin önceki avukata haber verdiğinden emin olmalı veya bildirimi kendisi yapmalıdır. Acil bir işlem gerekiyorsa bildirim, işlem yapıldıktan sonra en kısa sürede yapılmalıdır (RGA 5.8).
Geri tutma hakkı (tilbakeholdsrett): Avukat, iş nedeniyle eline geçen belgeleri, o işteki masraf ve ücret alacağı ödenmediği sürece teslim etmeyebilir. Ancak bu, müvekkilin hak kaybına uğramasına yol açacaksa geçerli değildir (RGA 3.1.7).
Alacak tartışmalıysa: Advokatnemnda’nın başkanı veya onun görevlendirdiği kişi, alacağın ne kadarının ödenmesi gerektiğine ve geri kalanının depo edilip edilemeyeceğine veya teminata bağlanıp bağlanamayacağına karar verebilir (RGA 3.1.7).
3. Yapılan işin ücreti
Avukat değiştirdiğinizde, önceki avukatın o ana kadar yaptığı iş için ücret talep etmesi mümkündür. Bu ücret, iş ve yapılan çalışmayla makul bir orantı içinde olmalıdır ve ücretin nasıl hesaplandığını öğrenme hakkınız vardır (RGA 3.3.1). Ücret konusunda genel bilgi için bkz. Ücretler.
Advokatnemnda, bir avukatın çok yüksek ücret talep ettiğine karar verirse makul ve gerekli ücreti belirler ve fazla ödenen kısmın iadesine karar verir (advokatloven § 57 ikinci fıkra).
4. Devlet hukuki yardımı (fri rettshjelp) veya atanmış avukat
Bilgilendirme yükümlülüğü: Avukat, müvekkilini devlet hukuki yardımı ve hukuki yardım sigortası imkânları hakkında bilgilendirmekle yükümlüdür (RGA 3.4).
Hukuk davalarında (fri sakførsel): Devlet hukuki yardımı kapsamında avukat (prosessfullmektig), ilgili mahkeme veya idari makam tarafından atanır. Atamada tarafın isteği belirleyicidir (rettshjelpsloven § 21). Avukat değiştirmek istiyorsanız, atamayı yapan makamla veya yeni avukatla konuşun; yeni bir atama gerekip gerekmediği somut duruma bağlıdır.
Ceza davalarında müdafi (forsvarer): Şüpheli veya sanık belirli bir müdafi isterse, kural olarak o avukat atanır. Bunun istisnaları vardır, örneğin atama dava için önemli bir gecikmeye yol açacaksa (straffeprosessloven § 102). Mahkeme, şüphelinin yararı için veya gecikmeyi önlemek için önceki müdafinin yerine başka birini atayabilir (straffeprosessloven § 105).
Mağdur avukatı (bistandsadvokat): Mağdur veya ölen kişinin yakınları belirli bir avukat isterse, kural olarak o avukat atanır; atama önemli bir gecikmeye yol açacaksa başka bir avukat atanabilir (straffeprosessloven § 107 b).
5. Şikâyet yolları
Advokatnemnda: Müvekkil veya etkilenen başka biri, bir avukatın işi yürütürken avukatlık kurallarını ihlal ettiğini düşünüyorsa Advokatnemnda’ya şikâyet edebilir (advokatloven § 56 birinci fıkra). Advokatnemnda bağımsız bir idari kurumdur (advokatloven § 53).
Şekil: Şikâyet yazılı olmalı ve neyin şikâyet edildiğine dair kısa bir açıklama içermelidir (advokatloven § 56 ikinci fıkra). Şikâyette şikâyetçinin ve şikâyet edilen avukatın adı ve adresi, olayların ne zaman gerçekleştiği yazılmalı ve önemli kanıtlar eklenmelidir (advokatforskriften § 48).
Nasıl yapılır: Şikâyet elektronik olarak Advokatklageordningen.no portalı üzerinden yapılır; giriş için elektronik kimlik (BankID) gerekir. İsterseniz vekâletname vererek başka birinin sizi temsil etmesini sağlayabilirsiniz. Advokatnemnda’nın sekreterlik görevini yönetmelik gereği Norveç Avukatlar Derneği (Den Norske Advokatforening) yürütür; bu nedenle portalda derneğin adı görülebilir. Kararları bağımsız Advokatnemnda verir (advokatforskriften § 45 ikinci fıkra, advokatloven § 53 birinci fıkra).
Süre: Şikâyet, şikâyet edilen durumu öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç altı ay içinde yapılmalıdır. Daha geç yapılan şikâyetler özel nedenler varsa incelenebilir. Avukatlık işinin sona ermesinden itibaren üç yıldan sonra yapılan şikâyetler reddedilir (advokatloven § 56 üçüncü fıkra).
Sonuç: Advokatnemnda disiplin eleştirisi (disiplinær kritikk) verebilir ve ücret konusunda yukarıdaki kararı alabilir (advokatloven § 57). Şikâyet haklı bulunursa Advokatnemnda, avukatın şikâyetçinin Advokatnemnda önündeki gerekli masraflarını karşılamasına karar verebilir (advokatloven § 57 üçüncü fıkra). Advokatnemnda kararlarına itiraz edilemez (advokatloven § 54 üçüncü fıkra). Ancak kararın geçerliliği, karar taraflara bildirildikten sonra altı ay içinde açılacak bir davayla mahkemede incelenebilir (advokatloven § 65 ikinci fıkra).
Denetim: Avukatların kurallara uyup uymadığını ayrıca Avukatlık Denetim Kurumu (Advokattilsynet) denetler (advokatloven § 45).
Tazminat talepleri gibi başka hukuki yollar da olabilir. Bu, somut duruma bağlıdır.
6. Yeni avukat seçimi
Yeni avukatınıza önceki avukatınızın kim olduğunu bildirin. Yeni avukat, önceki avukata durumun bildirildiğinden emin olmalıdır (RGA 5.8). Avukat hakkında bilgi için bkz. Servet Yildiz Stêrk.
Kurgusal örnek
Bu örnek kurgusaldır. Bir kişi, bir iş hukuku anlaşmazlığında bir avukatla çalışıyor ve başka bir avukatla devam etmek istiyor. Kişi önce iş onayına bakar ve kararını işten sorumlu avukata yazılı olarak bildirir (advokatloven § 39). Yeni avukat, önceki avukata bildirim yapıldığından emin olur (RGA 5.8). Önceki avukatın ödenmemiş bir faturası var. Avukat, belgelerin geri tutulması kişinin hak kaybına uğramasına yol açmayacaksa belgeleri fatura ödenene kadar tutabilir (RGA 3.1.7). Kişi faturayı çok yüksek bulursa Advokatnemnda’ya altı ay içinde şikâyet edebilir (advokatloven §§ 56 ve 57). Sonuç somut duruma bağlıdır.
İletişim
İlk adım randevulu bir görüşmedir. Ücret ve kapsam önceden konuşulur.
Telefon: +47 22 46 46 46 · E-posta: post@advokats.no
Bu sayfa genel bilgi içerir ve hukuki danışmanlık değildir. Yalnızca Norveç hukuku ele alınır. Türk hukuku konusunda danışmanlık vermiyoruz.
Sık sorulan sorular
Avukatım dosyamı vermezse ne yapabilirim?
Avukat, o işteki ücret ve masraf alacağı ödenmediği sürece belgeleri geri tutabilir; ancak bu sizin hak kaybına uğramanıza yol açacaksa geri tutamaz. Alacak tartışmalıysa Advokatnemnda’nın başkanı, ne kadarının ödenmesi gerektiğine ve geri kalanının teminata bağlanmasına karar verebilir (RGA 3.1.7). Avukatın kuralları ihlal ettiğini düşünüyorsanız Advokatnemnda’ya şikâyet edebilirsiniz (advokatloven § 56).
Avukat değiştirince yeniden mi ödeme yaparım?
Önceki avukat, yaptığı iş için makul bir ücret talep edebilir. Yeni avukat da kendi çalışması için ücret talep eder. Her iki avukat da ücretin nasıl hesaplandığını size açıklamalıdır (RGA 3.3.1). Genel bilgi için bkz. Ücretler.
Devlet hukuki yardımı (fri rettshjelp) alıyorsam avukatımı değiştirebilir miyim?
Hukuk davalarında devlet hukuki yardımı kapsamındaki avukatı mahkeme veya idari makam atar ve tarafın isteği belirleyicidir (rettshjelpsloven § 21). Ceza davalarında mahkeme, belirli durumlarda önceki müdafinin yerine başka birini atayabilir (straffeprosessloven § 105). Değişiklik için atamayı yapan makamla veya yeni avukatla konuşun.
Kaynaklar
advokatloven (lov 12.5.2022 nr. 28) §§ 39, 45, 53, 54, 56, 57 ve 65
advokatforskriften (forskrift 22.10.2024 nr. 2546) §§ 45 ve 48 ve ek 1 – Regler for god advokatskikk (RGA), madde 3.1.6, 3.1.7, 3.3.1, 3.4 ve 5.8
rettshjelpsloven (lov 13.6.1980 nr. 35) § 21
tvisteloven (lov 17.6.2005 nr. 90) § 3-6
straffeprosessloven (lov 22.5.1981 nr. 25) §§ 102, 105 ve 107 b
Advokatnemnda, «Klage på advokat»: https://advnemnda.no/klage-pa-advokat.html ve Advokatklageordningen.no