Norveç ve Türkiye bağlantılı miras ve vasiyetname

Bu sayfa, Norveç’te yaşayan veya yaşamış birinin Türkiye’de mülkü ya da mirasçısı olduğunda Norveç hukukunun ne dediğini anlatır. Yalnızca Norveç hukuku ele alınır.

Kapsam sınırı: Türk hukukuna ilişkin konularda danışmanlık vermiyoruz. Böyle bir ihtiyaç varsa Türkiye’de yetkili bir avukata başvurmanız gerekebilir. Bu, Türk miras ve aile hukuku için de geçerlidir.

Norveç miras hukukunun genel kuralları (mirasçılar, saklı pay, paylaşım türleri) için bkz. Norveç’te miras hukuku.

Kısa cevap

• Norveç hukukuna göre miras, kural olarak ölen kişinin ölüm anında olağan olarak yaşadığı (vanlig bosted) ülkenin hukukuna tabidir (arveloven § 78). Norveç’te yaşayan biri için bu genellikle Norveç hukukudur.

• Norveç vatandaşı olmayan biri, vasiyetnamede vatandaşı olduğu ülkenin hukukunu seçebilir (arveloven § 79). Şartlar aşağıda.

• Ölen kişi Norveç’te yaşıyorduysa Norveç’te mirasın paylaşılması (skifte) istenebilir. Norveç’te yapılan paylaşımın usulü (skiftebehandling) Norveç hukukuna göre yürütülür (arveloven § 85). Kimin ne kadar miras alacağı ise §§ 78 ve 79’daki kurallara göre belirlenir.

• Türkiye’deki bir taşınmaz için Türk hukuku ve Türk makamlarının kuralları da önem taşıyabilir. Bu konuda Türkiye’deki bir avukata danışmanız gerekir.

1. Norveç hukukuna göre hangi ülkenin hukuku uygulanır?

Uluslararası miras kuralları arveloven’in 11. bölümündedir (§§ 78–82).

Not: Bu tablo yalnızca Norveç makamlarının hangi hukuku esas alacağını gösterir. Türk makamlarının aynı mirası hangi hukuka göre değerlendireceği Türk hukukuna bağlıdır. Bu konuda danışmanlık vermiyoruz.

2. Norveç’te mirasın paylaşılması ve Türkiye’deki malvarlığı

• Ne zaman Norveç’te? Ölen kişi ölüm anında olağan olarak Norveç’te yaşıyorduysa, Norveç’te mirasın paylaşılması (skifte) istenebilir (arveloven § 85 birinci fıkra).

• Hangi mahkeme? Kural olarak ölen kişinin genel yetkili mahkemesinin (alminnelig verneting) bulunduğu yerdeki ilk derece mahkemesi (tingrett) (arveloven § 84).

• Hangi usul? Norveç makamları önündeki paylaşım Norveç hukukuna göre yapılır (arveloven § 85).

• Ölen kişi Norveç’te yaşamıyorduysa: Belirli şartlarla Norveç’teki malvarlığı Norveç’te paylaşılabilir. Ölen kişi Norveç vatandaşıysa veya genel yetkili mahkemesi Norveç’teyse, aynı şartlarla yurt dışındaki malvarlığı da paylaşılabilir. Bu durumda Oslo ilk derece mahkemesi (Oslo tingrett) yetkilidir (arveloven §§ 84 ve 85).

• Norveç hukukundaki ilke: Norveç Yüksek Mahkemesi’ne göre uluslararası miras hukukunda ana hususlardan biri, paylaşımın ölen kişinin dünyanın neresinde olursa olsun tüm malvarlığını ve borçlarını kapsamasıdır (universalitetsprinsippet) (HR-2021-291-A, paragraf 40).

• Türkiye’deki malvarlığı: Norveç’teki bir paylaşımın Türkiye’deki bir taşınmaz veya banka hesabı için Türkiye’de uygulanıp uygulanamayacağı ve nasıl sonuç doğuracağı Türk hukukuna bağlıdır. Türk hukuku konusunda danışmanlık vermiyoruz. Bunun için Türkiye’deki bir avukata danışmanız gerekir.

Norveç’te hangi belgelerin gerektiği için bkz. Miras için hangi belgeler gerekir?

3. Vasiyetname: şekil şartları ve uluslararası geçerlilik

Norveç’teki şekil şartları: Vasiyetname yazılı olmalı ve vasiyetçi tarafından imzalanmalıdır. 18 yaşını doldurmuş iki tanık, vasiyetçi imzalarken veya imzasını kabul ederken hazır bulunmalı ve belgenin bir vasiyetname olduğunu bilerek imzalamalıdır. Bu şartlara uyulmazsa vasiyetname geçersizdir (arveloven § 42). Ayrıntılar için bkz. Norveç’te miras hukuku.

Başka ülkenin şekil şartları: Norveç hukukuna göre bir vasiyetname, Norveç’teki şekil şartlarını karşılamasa bile, şu yerlerden birinin şekil şartlarını karşılıyorsa şekil yönünden geçerlidir (arveloven § 80):

• vasiyetnamenin yapıldığı yer,

• vasiyetçinin, vasiyetname yapıldığında veya ölüm anında vatandaşı olduğu ülke,

• vasiyetçinin, vasiyetname yapıldığında veya ölüm anında yerleşim yeri (domisil) veya olağan yaşam yeri,

• bir taşınmaz için, taşınmazın bulunduğu yer.

Aynı kural vasiyetnamenin geri alınması veya değiştirilmesi için de geçerlidir.

Lahey Sözleşmesi: Norveç ve Türkiye, vasiyetnamelerin şekline uygulanacak hukuka ilişkin 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi’ne taraftır. Türkiye sözleşmeye çekincelerle katılmıştır. Norveç’te yapılmış bir vasiyetnamenin Türkiye’de nasıl değerlendirileceği Türk hukukuna bağlıdır. Bu konuda Türkiye’deki bir avukata danışın.

İçerik şekilden ayrıdır: Şekil yönünden geçerli bir vasiyetname, içerik bakımından her zaman uygulanabilir değildir. Örneğin Norveç hukukunda çocukların saklı payı (pliktdel) vardır (bkz. Norveç’te miras hukuku).

Apostil: Norveç ve Türkiye, yabancı resmî belgelerin onaylanması (legalizasyon) şartının kaldırılmasına ilişkin 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi’ne (apostil) taraftır. Norveç’te apostil şerhini kural olarak Statsforvalteren (devletin bölgesel temsilcisi) koyar; Dışişleri Bakanlığı (Utenriksdepartementet) de apostil makamıdır (regjeringen.no, «Legaliseringer»; Norveç Adalet ve Kamu Güvenliği Bakanlığı (Justis- og beredskapsdepartementet) genelgesi G-07/2017). Örneğin mirasın paylaşılması belgesi (skifteattest) bu yolla onaylatılabilir. Özel belgeler ve tercümeler önce noter (notarius publicus; genellikle ilk derece mahkemesi) tarafından onaylanmalıdır. Norveç’te düzenlenen bir belgenin Türkiye’de hangi şekilde kullanılabileceğini Türkiye’deki avukatınıza sorun.

4. Türkiye’de bir avukat ne zaman gerekir?

Genel olarak şu durumlarda Türkiye’deki bir avukata danışmanız gerekebilir:

• Türkiye’de bir taşınmaz, banka hesabı veya başka bir malvarlığı varsa,

• Türkiye’de mirasçılar varsa ve onlarla bir anlaşmazlık varsa,

• Norveç’te yapılmış bir vasiyetnamenin veya Norveç’te verilmiş bir belgenin Türkiye’de kullanılması gerekiyorsa,

• Türk hukukunun uygulanıp uygulanmayacağı veya içeriği önem taşıyorsa.

Biz Norveç tarafındaki soruları (Norveç hukukuna göre hukuk seçimi, Norveç’teki vasiyetname, Norveç’te mirasın paylaşılması) ele alırız. Norveç ve Türkiye bağlantılı dosyalarda hangi avukatın neyi yapabileceği için bkz. Norveç–Türkiye: hangi avukat? ve Norveç ve Türkiye.

Kurgusal örnek

Bu örnek kurgusaldır. Türk vatandaşı bir kişi uzun yıllardır Oslo’da yaşıyor. Norveç’te bir dairesi, Türkiye’de bir evi var. Çocukları Norveç’te, bir kardeşi Türkiye’de yaşıyor. Kişi vasiyetname yapmak istiyor. Norveç tarafında şu sorular ortaya çıkar: Norveç hukukuna göre kural olarak Norveç miras hukuku uygulanır (§ 78). Kişi Norveç vatandaşı olmadığı için vasiyetnamede Türk hukukunu seçebilir (§ 79), ancak eşi varsa onu bundan haberdar etmesi önemlidir. Vasiyetnamenin Norveç’teki şekil şartlarını karşılaması gerekir (§ 42). Türkiye’deki ev için ve Türk hukukunun içeriği için Türkiye’deki bir avukata danışması gerekir. Sonuç somut duruma bağlıdır.

Diğer aile ve miras konuları için bkz. Aile ve miras.

İletişim

İlk adım randevulu bir görüşmedir. Ücret ve kapsam önceden konuşulur.

Telefon: +47 22 46 46 46 · E-posta: post@advokats.no

Bu sayfa genel bilgi içerir ve hukuki danışmanlık değildir. Yalnızca Norveç hukuku ele alınır. Türk hukuku konusunda danışmanlık vermiyoruz.